Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi

Edirne'de inşa edilmiş çeşmelerin en büyüğü olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi, kuzey-güney doğrultusundaki meyilli bir cadde üzerinde doğu-batı doğrultusunda inşa edilmiştir.Osmanlı Dönemi'nin en önemli merkezlerinden birisi olan Edirne'nin en büyük çeşmesi olma özelliğine sahip olan tarihi çeşme, kitabesinden de anlaşılacağı üzere H.1077/ M.1667 senesinde Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Sultan 4.Mehmet Dönemi'nin ünlü sadrazamı olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, bahsi geçen bu çeşmeyi sadrazam olmadan yedi yıl önce sadrazam kaymakamı iken yaptırmıştır. Çeşmenin günümüze ulaşana kadar önemli bir onarım geçirmediği ve özgün yapısal özelliklerini büyük ölçüde koruduğu görülmektedir. Tarihi yapı bu yönüyle kent içindeki nadir çeşmelerden birisidir. Kara Mustafa Paşa, 1635 yılında Merzifon'da doğmuştur. 1674 yılında Fazıl Ahmet Paşa ölünce onun yerine sadrazam oldu. 1683 yılında Viyana kuşatmasında başarısız olunca idam edildi (1684). Kaynaklar Merzifonlu'nun Edirne'de şimdi izi kalmayan yaklaşık on kadar çeşme yaptırdığını yazmaktadır.

11 Temmuz günü "Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi"ni ziyaret ettim. Kara Mustafa Paşa, 2. Viyana Savaşı başarısızlıkla sonuçlandığı için Belgrad'da başı kesilmiştir. Kara Mustafa Paşa, Edirne'de 14 adet çeşme yaptırmışsa da sadece bu çeşme ayakta kalmıştır. Zaten gezinizde yol üzeri olduğu için uğrayın derim. Daha fazlası için takipte kalın ;)

Öyle aman aman bir çeşme değil fakat çeşmeyi yaptıran kişi Osmanlının çöküşünü başlatan II. Viyana kuşatmasında başrol oynayınca çeşme de ister istemez önemli bir hal alıyor.

Açıkçası tanıtımı eksik kalmış gibi duruyor. Merzifonlu Paşa'nın Türk tarihindeki yeri çok önemli olup onun kadar konuşulan bir Osmanlı sadrazamı olmamıştır. II. Viyana Kuşatması sonrası yaşanan başarısızlık ve Belgrad'a geri çekilme yüzünden sarayda onu sevmeyenler tarafından padişah doldurulmuş ve idamı talep edilmiştir. Bu zor karar IV. Mehmet tarafından verilmiş ve celladı Belgrad'a gönderilmiştir. Merzifonlu Paşa padişah fermanını görünce durumu metanetle karşılayıp fermanı öptükten sonra 2 rekat namaz kılar ve idamı gerçekleşir. Her ne kadar padişahın karar değiştirip idam kararını iptal etmesi nedeniyle arkadan bir haberci gönderdiği söylense de idam çoktan gerçekleştiği için maalesef bu yeterli olmaz. Ayrıca Atatürk 1933 yılında Ankara Konservatuarını gezerken bir ders sırasında öğrenmenin Merzifonlu ile ilgili olumsuz sözleri üzerine: Öğretmen Bey, 173.000 kişilik bir orduyu İstanbul dan alıp Avrupa'nın göbeği olan Viyana'ya götürmek her komutanın yapacağı iş değildir der ve Merzifonlu Paşayı över.

Hey gidi Merzifonlu hey. Senden kalan Edirne'de tek eser. Oysa ne çok severdin Edirne'yi. Başın bile Edirne'de metfun...

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi Edirne'de inşa edilmiş çeşmelerin en büyüğü olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi, kuzey-güney doğrultusundaki meyilli bir cadde üzerinde doğu-batı doğrultusunda inşa edilmiştir. Osmanlı Dönemi'nin en önemli merkezlerinden birisi olan Edirne'nin en büyük çeşmesi olma özelliğine sahip olan tarihi çeşme, kitabesinden de anlaşılacağı üzere H.1077/ M.1667 senesinde Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Sultan 4.Mehmet Dönemi'nin ünlü sadrazamı olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, bahsi geçen bu çeşmeyi sadrazam olmadan yedi yıl önce sadrazam kaymakamı iken yaptırmıştır. Çeşmenin günümüze ulaşana kadar önemli bir onarım geçirmediği ve özgün yapısal özelliklerini büyük ölçüde koruduğu görülmektedir. Tarihi yapı bu yönüyle kent içindeki nadir çeşmelerden birisidir. Kara Mustafa Paşa, 1635 yılında Merzifon'da doğmuştur. 1674 yılında Fazıl Ahmet Paşa ölünce onun yerine sadrazam oldu. 1683 yılında Viyana kuşatmasında başarısız olunca idam edildi (1684). Kaynaklar Merzifonlunun Edirne'de şimdi izi kalmayan yaklaşık on kadar çeşme yaptırdığını yazmaktadır.

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, 1676-1683 yılları arasında sadrazamlık yapmıştır. II. Viyana Kuşatması'nın başarısız olmasının ardından idam edilmiştir. Belgrad'da idam edildikten sonra başı Edirne'ye getirilmiştir. Mezarı Edirne'deki Sarucapaşa Camii haziresindedir. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Edirne'de 14 adet çeşme yaptırmışsa da günümüze sadece bu çeşme ayakta kalmıştır.

Selimiye camii ye yakın güzel eser Suyu soğuk,????